İspanya İçişleri Bakanı, Fas güvenlik güçlerinin temmuz ayında İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta’ya yaklaşık 70 bin göçmenin toplu girişinden sorumlu tutulduğuna ilişkin bir hükümet kurumunun raporunu polisin incelemesini istedi. Bakanlık kaynakları, talebin çarşamba günü yapıldığını açıkladı.İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise pazartesi günü Fas’ın olaydan sorumlu olmadığını söylemiş, Ceuta’ya yönelik toplu göç girişimiyle ilgili dezenformasyon yaymakla İsrail, Rusya ve aşırı sağı suçlamıştı.Sanchez, Cadena SER radyosuna verdiği röportajda, “İspanya hükümetinin düzenli olarak iş birliği yaptığı hiçbir istihbarat servisi, Fas makamlarının herhangi bir şekilde olaya dahil olduğuna işaret etmedi,” dedi.Ancak El Español gazetesi, İspanya Ulusal Göç ve Sınırlar Merkezi’nin (CENIF) olayın “göç dışında bir amaçla Fas güvenlik güçleri tarafından yönlendirildiğini” belirttiğini yazdı.Bakanlık kaynaklarına göre İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska, CENIF’in olayla ilgili bilgi toplayan bir hakime gönderdiği öne sürülen bu bilgilerin incelenmesi için Emniyet Genel Müdürü Francisco Pardo’ya yazılı talimat gönderdi.Bakan mektubunda, “Bu tür herhangi bir bilginin derhal Ulusal Güvenlik Konseyi’ne ve bu alanda yetkili diğer kurumlara sunulması gerekirdi,” ifadelerini kullandı.30-31 Temmuz tarihlerinde 70 binden fazla göçmen, İspanya’nın Kuzey Afrika’daki küçük toprağı Ceuta’ya eşi benzeri görülmemiş bir giriş gerçekleştirdi. Göçmenlerin çoğu komşu Fas’tan yüzerek ya da yürüyerek bölgeye geçerken, olaylar sırasında çok sayıda kişi hayatını kaybetti.Bazı analistler, krizin İspanya Başbakanı Sánchez’in temmuz ayında Fas’ın bölgedeki başlıca rakibi Cezayir’i ziyaret etmesinin ardından, Batı Sahra konusunda Fas tarafından Madrid’e gönderilmiş bir mesaj olabileceğini öne sürüyor.Eski bir İspanyol sömürgesi olan Batı Sahra’nın büyük bölümü Fas’ın kontrolünde bulunuyor.
Ancak bölge, Cezayir’in desteklediği bağımsızlık yanlısı Polisario Cephesi tarafından da hak iddia edilen tartışmalı bir bölge.Siyasi gerilimGöçmen akını, Avrupa Birliği içinde göç gibi hassas bir konu nedeniyle yeni gerilimlere yol açarken, AB’nin en önemli kazanımlarından biri olan Schengen serbest dolaşım bölgesini de olumsuz etkiledi.İtalya’nın sağcı hükümeti, kriz sonrası İspanya’dan gelen yolcular için bir aylığına sınır kontrolleri uygulamaya koydu. Madrid de bir hafta sonra buna karşılık verdi.Her iki hükümet, pazartesi günü sınır kontrollerini 15 gün daha uzattığını açıkladı.Göçmenlerin büyük çoğunluğu birkaç saat içinde Fas’a geri dönse de 18 kilometrekarelik yüzölçümüne ve yaklaşık 84 bin nüfusa sahip Ceuta’da binlerce kişi kalmaya devam ediyor. Göçmenlerin bir bölümü sokaklarda yaşamını sürdürüyor.Göçmenlerin geleceği, İspanya siyasetinde önemli bir tartışma konusu haline geldi.
Muhafazakar ve aşırı sağcı muhalefet, aralarında çocukların da bulunduğu Ceuta’ya giriş yapan herkesin Fas’a geri gönderilmesini talep ediyor.Ceuta sakinleri ise göçmen akınının güvenlik ve temizlik sorunlarına yol açtığını savunarak düzenli protestolar düzenliyor.Sánchez, Ceuta’da göçmenler için yakında 6 bin kişilik barınma kapasitesinin oluşturulacağını açıkladı. Göçmenlerin Fas’a olası iadelerinden önce statülerinin İspanyol makamlarınca incelenmesi gerekiyor.Sánchez ayrıca krizin yönetilmesi amacıyla Ceuta’ya 168 milyon euroluk ek yardım sözü verdi.Madrid yönetimi ağustos ayının sonunda ise Ceuta’da düzensiz olarak bulunan göçmenlerin kayıt ve işlemlerine yardımcı olmaları için Avrupa Komisyonu’ndan (AK) Frontex, Europol ve Avrupa Birliği İltica Ajansı’nın (EUAA) desteğini istedi.
