Soru: Memur emeklisi olacağım yerde memurluğu bıraktıktan sonra 1050 gün SSK’li olarak çalıştım. İşten ayrılıp emeklilik için dilekçe verdim seneye emekli olacaksın diye talebim reddedildi. Sonrasında tekrar bir yerde çalıştım ve sonrasında SSK kapsamında emekli edildim.
Memur emeklisi olacağıma SSK’den emekli edildim. Ayrıca aylığım yanlış bağlandı. Köşe yazınızı okudum.
Ne yapmalıyım? İsmail A. Emekli aylığı verilerini gösterir gönderdiğiniz belgeden 2013 yılında emekli olduğunuz ve tarafınıza genel koşullara göre yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır.
Sorunuza esas aldığınız köşe yazım, çalışma gücü kaybı nedeniyle 5510 sayılı kanunun 28. maddesi kapsamında yaşlılık aylığı bağlananların, aylık bağlama oranlarının hesaplanmasına ilişkindi. Genel koşullara göre yaşlılık (emekli) aylığına hak kazanma şartları ve aylık hesapları ile özel koşullara (engellilik, çalışma gücü kaybı, maden işyerleri vs.) göre aylığa hak kazanma şartları ve aylık hesapları farklıdır. Onun için her sigortalının durumu farklı ve kendine özeldir.
Sizin durumunuza gelince, sigortalılık başlangıç tarihinizin 2000 öncesi olduğu, önce Emekli Sandığı daha sonra da SSK kapsamında prim ödediğiniz, toplam prim ödeme gün sayınızın 8785 ve aylık talebinde bulunduğunuz 2013 yılında yaşınızın 46 olduğu ve SSK kapsamında tarafınıza genel koşullara göre yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır. 2013 yılında mevcut koşullarınıza göre, kanunda belirtilen yaş şartı ve 9000 gün sayısını doldurmadan Emekli Sandığı’nızdan emekli olmanız mümkün değildir. Öte yandan, sigortalılık başlangıç tarihi 2008/Ekim öncesi olup birden fazla statüde (SSK, Emekli Sandığı, Bağ-Kur) hizmeti bulunanlara hangi statüde aylık bağlanacağına 2829 sayılı kanunun 8. maddesi gereğince, sigortalıların son 7 yıllık (2520 gün) fiili hizmet süresi içerisinde en fazla hizmetinin geçtiği, yani en az 1260 gün hangi kapsamda ise o statüde yaşlılık aylığı bağlanmaktadır.
Aylık talebinde bulunduğunuz 2013 yılında 8785 günle ve 46 yaşla Emekli Sandığı’ndan emekli olmanız mümkün olamayacağından ve son 3.5 yıl (1260 gün) SSK kapsamında prim ödediğinizden, bu kapsamda emekli edildiğiniz anlaşılmaktadır. Kaldı ki tarafınıza yaşlılık aylığı bağlanması sigortalıların talebine bağlıdır. Siz aylık talebinde bulunmadan SGK resen yaşlılık aylığı bağlayamaz.
Yine sizin durumunuzda olduğu gibi, 2000 yılından önce sigortalılığı başlayıp 2008/Ekim ayından sonra aylık talebinde bulunanlara gösterge + 4447 + 5510 aylık hesaplama sistemlerine göre 3’lü karma sistemde yaşlılık aylığı hesabı yapılmaktadır. Bu durumda, 2000 öncesi göstergenizin ve aylık bağlama oranı (ABO 1) aynı şekilde 2000-2008/Eylül(dahil) ortalama yıllık kazanç ve ABO 2 ve 2008/Ekim sonrası için ortalama aylık kazanç ve ABO 3 hesabı yapılmak suretiyle aylık hesabınızın tamamlanması gerekmektedir. ABO hesabı sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden yapılmaktadır.
Toplam prim ödeme gün sayınız 8785 gün olduğundan, 3’lü sisteme göre bağlanan aylığınızda 3 tane ABO hesabının yapılmış olması gerekmektedir. 2000 öncesi için ABO 1 hesabı: 2000 öncesi göstergeniz üst gösterge tablosundan 7. derecenin 1. kademesi karşılığı 11725 olarak tespit edilmiş olup bu göstergenin taban aylık bağlama oranı 56.9 dur. Bu taban aylık bağlama oranına 5000 günden fazla ödediğiniz her 240 gün için 1 puan eklendiğinde, 8785-5000= 3785/240=15.77 olup artık günler dikkate alınmamaktadır.
56.9+15= yüzde 71.9. 2000 öncesi ABO 1 yüzde 71.9 olarak hesaplanmıştır. 2000-2008/Eylül arası ABO 2 hesabı: Prim ödeme gün sayınızın ilk 3600 gününün her 360 günü için yüzde 3.5, sonraki 5400 günün her 360 günü için yüzde 2, sonraki her 360 gün yüzde 1.5 puan verilmektedir. bu durumda 8785- 3600= 5185/360= 14.40 artık günler dikkate alınmamaktadır.
İlk 3600 gün için 10 x yüzde 3.5 = yüzde 35 Sonraki 5185 gün 14 x yüzde 2 = yüzde 28 TOPLAM yüzde 63 olarak ABO 2 hesaplanmıştır. 2008/Ekim sonrası ABO 3 hesabı: Toplam prim ödeme gün sayınızın her 360 günü için yüzde 2 puan verilmektedir. Artık günler dikkate alınmaktadır.
ABO 3: 8785/360=24.40 x yüzde 2 = yüzde 48.8. Netice itibarıyla, SGK tarafından 2013 yılında Emekli Sandığı ve SSK hizmetleri dikkate alınarak 2829 sayılı kanunun 8. maddesi gereğince tarafınıza SSK kapsamında 3’lü karma sisteme göre yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmış olup, 8785 prim gün sayısı üzerinden hesaplanan ABO 1: yüzde 71.9, ABO 2: yüzde 63 ve ABO 3: yüzde 48.8 oranları doğru olarak hesaplanmıştır. --- SORULARINIZ İÇİN nergis.simsek@cumhuriyet.com.tr adresine e-posta yollayabilirsiniz.
