Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz 6 Eylül’de yanına ekibini de alıp büyük bir ciddiyetle üç yıllık (2027- 2029) orta vadeli programı (OVP) açıkladı. Ekonominde önümüzdeki üç yılın hedefleri açıklandığında doğal olarak toplumun bütün kesimleri buna göre plan yapacaktır. Öyle ya, başta enflasyon olmak üzere büyüme rakamları, Türk Lirası ile döviz kuru arasındaki denge her şey bu hedeflerin içinde!
Yazı aramızda sürekli siyaset üzerinde tepinmeye bir günlüğüne de olsa ara verip OVP’yi selamlayalım dedik. 2027, 2028, 2029 yılı için yapılan programa bakınca doğal olarak ilk enflasyon hedefi dikkatimizi çekti: 2029’da tek haneye inecek! Bugün her haneyi etkileyen, sanayicisinden asgari ücretlisine kadar bütün kesimleri önünü göremez hale getiren enflasyon için kendi kendimize şu soruyu sorduk: - Bu hedefi bir yerlerden tanıyoruz!
Acaba hiç tutturulduğu oldu mu? *** Biraz arşiv çalışması yapınca satır başlarıyla şu tablo çıktı karşımıza: - İlki 2005’te 2006-2008 yılları için yapılan OVP’de üç yıl sonra yani 2008’de enflasyonun yüzde 4 olması öngörülmüş. Gerçekleşen yüzde 10 olmuş. - O yıl başlayan üç yıl sonrasını görememe durumu bugüne kadar devam etti. 2026’nın başından üçüncü çeyreğine dek üç kez enflasyon hedefi değişti.
Yüzde 20’lerden başladı yüzde 28’e dayandı. Gerçekçi tahmin yüzde 30’un üstü. - Bu tahminle Mehmet Şimşek ’in en istikrarlı maliye bakanlarından biri olduğunu söyleyebiliriz. Üç yıl önce geldiğinde yüzde 30’lardaydı, şimdi de yüzde 30’larda!
Sapma yok. - Şimşek’te sapma yok ama hedeflenenle gerçekleşen enflasyon arasında büyük sapmalar var. Örneğin 2024 yılındaki OVP’de denmiş ki 2026 enflasyonu yüzde 9.7 olacak. İktidarın tek haneye inme hedefleri de hep yüzde 9 küsurdur.
İnsan ilk bakışta, “Yüzde 10’un altı ya, varsın 9 küsur olsun, o kadar da kusur olur artık” diyesi geliyor. Ama gerçekleşene bakıyorsunuz üç katı! Buna yanılma demek mümkün değil.
Dense dense tünel kazarak yüksek atlama denir! - Küsurdan kusurdan girmişken sadece Mehmet Şimşek’e yüklenmek haksızlık. İstikrar sadece onda değil, sistemde! 2018’den bu yana yapılan toplam 18 OVP enflasyonu hedeflemesinin 17’sinde şaşma olmuş!
Bu durumda insan o birinde nasıl tutturuldu diye şaşırıyor! - Her yılın şaşmalarını bakınca oranlara da şaşırıyor insan. 2019’da hedef tutmuş ama 2020’den itibaren TÜFE olarak durum şöyle: 2020’de hedef 8 gerçekleşen 14.60, 2021’de hedef 8 gerçekleşen 36.08, 2022’de hedef 9.8 gerçekleşen 64.27, 2023’te hedef 24.9 gerçekleşen 64.77, 2024’te hedef 33 gerçekleşen 44.38, 2025’te hedef 17.5 gerçekleşen 30.89. Yukarıdaki çalışmaları elbette iyi ekonomi almış, hükümet tarafından özenle seçilmiş uzmanlar yapmıştır.
Zaten bu kadar büyük sapmalar gerçekleştirmek özel bir uzmanlığı gerektirir. Ancak işin acı tarafı şu: Milyonlarca emeklinin, asgari ücretlinin maaşına, hedeflenen enflasyona göre zam yapıyorsunuz. Farkını sonra veririz deyip, toplumun büyük kesiminin enflasyon altında ezilmesine neden oluyorsunuz.
Bütün bunların üstüne bir de enflasyon enflasyonu icat ediyorsunuz: Gıda enflasyonu, kira enflasyonu, eğitim enflasyonu... Bu koşullarda ekonomi yönetiminin başarısız olduğu söylenemez. Türkiye’de ekonomik kriz olduğu söylenemez.
Planlı bir fakirleştirme var! Bu durumda bize de OVP’nin açılımını şöyle yapma hakkı doğar: Orta vadeli palavralar!
